PHÒNG NGỪA VÀ TRỊ LIỆU UNG THƯ: TÍCH HỢP Y HỌC CỔ TRUYỀN HÀN QUỐC VÀO CHĂM SÓC UNG THƯ HIỆN ĐẠI (PHẦN 2)
Y HỌC CỔ TRUYỀN HÀN QUỐC VÀ BỆNH UNG THƯ
Nuôi dưỡng cuộc sống và y tế dự phòng
Theo lý thuyết TKM, các nguyên nhân phổ biến cản trở cuộc sống lành mạnh là do quá nhiều hoạt động tinh thần, thể chất và tình dục; Sự ham mê những thú vui bên ngoài làm giảm tuổi thọ ban đầu của một người.
Mô hình cuộc sống nên theo sự thay đổi của các mùa để nuôi dưỡng Âm và Dương trong cơ thể con người. Vào hai mùa xuân và hạ thuộc dương, nên khuyến khích các hoạt động thể chất và tinh thần tích cực hơn và hướng ngoại vào ban ngày, ngược lại vào mùa thu và mùa đông, thuộc về Âm, các hoạt động thụ động và hướng nội được khuyến khích. (22) Tuân theo nhịp sinh học của ngày và đêm cũng giúp giữ gìn sức khỏe.
Sự suy yếu bên trong do 7 cảm xúc (vui, giận, lo lắng, trầm ngâm, buồn bã, sợ hãi và sợ hãi) được coi là nguyên nhân cơ bản và ban đầu của nhiều bệnh mãn tính. Duy trì một trạng thái tinh thần tốt trong khi điều hòa tính khí và tuân theo các quy tắc đạo đức là điều không thể thiếu để nuôi dưỡng cuộc sống và phục hồi bệnh tật. Rối loạn cảm xúc liên tục có thể dẫn đến sự mất cân bằng của toàn bộ cơ thể. (23, 24)
Trong bối cảnh của TKM, cơ thể con người bao gồm Âm và Dương. Cơ thể vật chất thuộc Âm, được nuôi dưỡng bằng thức ăn từ đất, trong khi tinh thần, thuộc về Dương, được nuôi dưỡng bởi Khí từ trời. Thở sâu và thư giãn từ mũi đến bụng dưới (gọi là Đan-jeon) là một kỹ thuật dưỡng sinh để thu nạp Khí. Một khi tinh thần trở nên sảng khoái và khỏe mạnh nhờ tích tụ Khí, thì năng lượng quan trọng trong cơ thể sẽ phát sinh từ đó. (23)
Các bài tập truyền thống kết hợp với thiền là cần thiết để thúc đẩy dòng chảy của Khí và có thể làm chậm quá trình lão hóa. Nuốt nước bọt sau khi gõ vào răng nhiều lần vào sáng sớm được nhấn mạnh là một trong những kỹ thuật quan trọng để kéo dài tuổi thọ. Mặc dù có một số khác biệt, các kỹ thuật tập thể dục và thiền truyền thống vốn có đối với Khí công, Thái cực quyền và thiền định và hiện đang được khuyến khích bởi lĩnh vực y tế. (25- 27)
Lão khoa được chấp nhận, với các phương pháp điều trị cung cấp các loại cây thuốc bổ sung hoặc các đơn thuốc dành cho những người suy yếu về Âm Dương của người già. Sự kết hợp của những “cây thuốc cao cấp” có thể giúp tăng cường sinh lực và bổ sung khí huyết, được sử dụng kiên trì cho người cao tuổi để trẻ hóa cơ thể và thường được coi là rất an toàn dù sử dụng lâu dài. Các cây thuốc như Rehmannia glutinosa (Địa hoàng hay sinh địa), Polygonum multiflorum (Hà thủ ô đỏ, dạ giao đằng, má ỏn, khua lình (Thái), mằn năng ón (Tày), xạ ú sí (Dao) và Cuscuta chinensis (Tơ hồng vàng) thường được sử dụng cho mục đích này. (23)
Các khái niệm về ung thư trong y học cổ truyền Hàn Quốc
Y học hiện đại thường nhìn nhận bệnh tật là một thực thể, trong khi TKM nhìn nhận bệnh tật với một quan điểm hiện tượng. Điều này ngụ ý rằng y học hiện đại tập trung phân tích vào bản thân bệnh tật, trong khi TKM hiểu bệnh tật là một trong những hiện tượng trong toàn bộ cơ thể. Tất cả các triệu chứng và dấu hiệu có thể được phát hiện bằng giác quan của con người được coi là bệnh trong TKM, và bệnh ung thư cũng có thể được phát hiện bằng nhiều cách khác nhau, phù hợp với hình dáng và đặc điểm của nó. (28)
Jeok-Chi, một loại bệnh trong TKM, có mối liên hệ chặt chẽ với các khối u ở bụng tích tụ trong thời gian dài. Jeok có nghĩa là khối u bất động, và Chi có nghĩa là khối u có thể di chuyển được. Điều này có thể liên quan đến các khối u ác tính và lành tính, xâm lấn và không xâm lấn, giai đoạn tiến triển và giai đoạn sớm. (29) Mặc dù Jeok-Chi là một căn bệnh hữu hình, nhưng nó bắt nguồn từ sự rối loạn vô hình của Qi (chân khí). Khí trệ làm ngưng trệ ẩm, nhiệt, đờm, huyết, thức ăn liên tiếp. Ở giai đoạn khí trệ, khí trệ hoặc khí trệ, khối u không nổi mặt. Tuy nhiên, ở các giai đoạn ứ đọng đờm dãi, máu và thức ăn, khối u có thể được phát hiện bằng giác quan của con người (Hình 1). (23)
Hình 1. Khái niệm về ung thư và viêm nhiễm trong y học cổ truyền Hàn Quốc.
Sự trì trệ của Qi dẫn đến sự phát triển của khối u có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm các yếu tố bên ngoài, bên trong và môi trường. Trong số các yếu tố này, TKM chú trọng đến các yếu tố bên trong như cảm xúc và tình trạng không hoạt động thể chất. Trong số 7 cảm xúc, tức giận, lo lắng và trầm ngâm đặc biệt gây ra sự trì trệ của Khí, trong khi niềm vui, sự sợ hãi, sợ hãi và buồn bã không gây ra sự trì trệ của Khí. (23)
Sự ngưng trệ của khí có thể dẫn đến giảm lưu thông máu cục bộ và có thể tạo ra tình trạng thiếu oxy cục bộ có thể thúc đẩy viêm và phát triển khối u. (30, 31) Lý thuyết truyền thống này phù hợp với các nghiên cứu gần đây. Dị dạng tế bào hồng cầu chống lại lưu lượng máu bình thường được tìm thấy ở bệnh nhân ung thư phổi tế bào nhỏ như là yếu tố quyết định chính của lưu lượng máu mao mạch, có thể dẫn đến giảm oxy trong khối u và giảm phân phối các chất hóa trị liệu đến mô khối u. (32) Một nghiên cứu khác cho thấy rằng sự giảm phân chia của các tế bào hồng cầu là rõ ràng ở những bệnh nhân bị ung thư buồng trứng cũng như có xu hướng máu tăng độ nhớt. (33) Loại bỏ các sản phẩm bệnh lý có thể làm cho máu lưu thông thuận lợi và có thể làm tăng tưới máu cục bộ của máu có oxy vào các mô. Chức năng của máu trong việc vận chuyển oxy đến các mô có liên quan trực tiếp đến chức năng của Qi. (30, 34)
Một tên bệnh khác có liên quan đến ung thư là Ong-juh, dùng để chỉ tất cả các chứng viêm cấp tính và mãn tính, bao gồm áp xe và mụn thịt. Ong có nghĩa là viêm cấp tính và thuộc về các triệu chứng của Dương, chẳng hạn như sưng, nóng và đau. Juh có nghĩa là chứng viêm mãn tính, thuộc về các triệu chứng Âm hiếm khi liên quan đến sưng, nóng và đau. (35) Nhiều loại ung thư và viêm mãn tính có liên quan đến Ong-juh. Các chiến lược điều trị rất khác nhau tùy theo các triệu chứng của Âm và Dương. Juh, một triệu chứng Yin, cho thấy tiên lượng kém hơn và khối u phát triển mạnh hơn Ong, một triệu chứng Yang. Nguyên nhân chính của căn bệnh này là do các chất độc hại tích tụ trong cơ thể con người, mặc dù nó cũng có thể bị ảnh hưởng bởi Jeok-Chi. (23, 36)
Nguyên tắc Phòng ngừa và Trị liệu Ung thư trong Y học Cổ truyền Hàn Quốc
Chiến lược triết học của TKM đặt trọng tâm vào việc điều chế và cải thiện toàn diện toàn bộ cơ thể hơn là chỉ loại bỏ khối u hoặc tiêu diệt tế bào ung thư. Đó là bệnh nhân, không phải khối u, cần được điều trị, theo đuổi mục tiêu kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống. Hầu hết các bệnh mãn tính, bao gồm cả ung thư, là do sự mất cân bằng liên tục của mạng lưới cơ thể, tâm trí và tinh thần. Cách tiếp cận tổng thể có thể áp dụng trong nhiều chẩn đoán, điều trị và tiên lượng trong TKM (Hình 2).
Hình 2. Đa phương thức điều trị ung thư trong y học cổ truyền Hàn Quốc.
![]() |
| Điều trị ung thư = Cây Thuốc + Châm cứu + Tập thể dục và thiền truyền thống + Giác nóng Moxibustion + Thay đổi lối sống. |
Tình trạng bên trong cơ thể đóng một vai trò quan trọng trong việc khởi phát ung thư, có nghĩa là các yếu tố gây bệnh ngoại sinh chỉ có thể gây ra ung thư khi hệ thống phòng thủ của chính cơ thể bị lỗi. Theo TKM, tình trạng viêm mãn tính không thể trở lại trạng thái bình thường chủ yếu là do thiếu hụt Qi (khí). (23) Tăng sinh khí và trục xuất các yếu tố gây bệnh là liệu pháp cơ bản được sử dụng trong phòng ngừa và điều trị ung thư và được sử dụng xen kẽ hoặc đồng thời tùy theo thể trạng của người bệnh và mức độ nghiêm trọng của mầm bệnh.
Hầu hết các liệu pháp y học hiện đại cho bệnh ung thư tập trung vào việc loại bỏ các yếu tố gây bệnh. Điều này khiến người bệnh suy nhược, mệt mỏi, làm tăng nguy cơ tái phát ung thư do suy giảm hệ miễn dịch. Mặt khác, TKM nhấn mạnh sự cân bằng của tăng cường Qi và trục xuất mầm bệnh, vì vậy mục đích lâm sàng không phải là đáp ứng hoàn toàn khối u, mà là đáp ứng một phần hoặc ổn định bệnh khối u trong khi duy trì khả năng phòng vệ của cơ thể. Đây là một chiến lược quan trọng hơn đối với một bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, thiếu Qi. Ngay cả trong giai đoạn đầu khi liệu pháp tích cực có thể được áp dụng để trục xuất mầm bệnh, TKM rất thận trọng để không gây tổn hại thêm cho Qi. (12)
TKM nhấn mạnh rằng liệu pháp tích cực để ức chế khối u nên được áp dụng cho một nửa điểm và sau đó dừng lại, bởi vì liệu pháp tích cực làm suy yếu Qi, có thể dẫn đến tái phát khối u. Đổi lại, liệu pháp Qi tăng cường sinh lực để kích hoạt hệ thống miễn dịch cũng nên đạt được một nửa điểm và dừng lại, bởi vì việc tăng cường Qi quá mức có thể gây ra sự trì trệ Qi, cũng có thể dẫn đến tái phát khối u. (23)
Đối với cùng một loại ung thư ở những người khác nhau, các chương trình chẩn đoán và điều trị nên được điều chỉnh theo kiểu triệu chứng và tình trạng của họ. Các phân loại chính để phân biệt mô hình triệu chứng bao gồm: Âm và Dương, thiếu và thừa, lạnh và nóng, bề ngoài và sâu. Cụ thể, các xu hướng phổ biến trong các kiểu triệu chứng biểu hiện ở nhiều bệnh ung thư bao gồm: khí và huyết ứ trệ, tích tụ nhiều đờm và ẩm ướt, thiếu hụt trầm trọng, và nội nhiệt hoặc ẩm thấp. (30) Sự phân biệt kiểu triệu chứng cũng xem xét sự khác biệt của 4 cấu tạo trên. Về cơ bản, sự phân biệt chính xác mô hình triệu chứng, với các đặc điểm riêng lẻ như cấu tạo, có thể cung cấp công cụ mạnh mẽ nhất để phòng ngừa và điều trị ung thư trong TKM.
Sửa đổi lối sống
TKM gợi ý rằng nếu một người được chẩn đoán mắc một căn bệnh có khả năng gây tử vong như ung thư, lối sống tổng thể của bệnh nhân nên được sửa đổi để tập trung vào việc khôi phục lối sống lành mạnh, bởi vì rất khó để điều trị ung thư chỉ bằng các phương pháp điều trị bên ngoài. Bước đầu tiên để hướng tới một lối sống lành mạnh là tránh xa mối quan tâm không lành mạnh về các vấn đề thế gian và tìm kiếm hòa bình thông qua thay đổi tư duy. (23) Vì các rối loạn tâm trạng như bất lực và tuyệt vọng có thể ức chế chức năng hệ thống miễn dịch, điều trị trầm cảm và cảm giác vô vọng về mạng lưới cơ thể - tâm trí - tinh thần là điều quan trọng trong việc quản lý bệnh nhân ung thư, và điều này không chỉ có thể nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn cũng tăng khả năng sống sót. (37, 38)
Có một điều thú vị là cách tiếp cận được sử dụng trong can thiệp tâm lý xã hội vào bệnh ung thư là khác nhau giữa y học hiện đại và y học cổ truyền. Các can thiệp tâm lý xã hội hiện đại đặt trọng tâm vào thái độ chủ động và tích cực, với “tinh thần chiến đấu” đối với bệnh ung thư và cuộc sống, để chống chọi với bệnh tật. Tuy nhiên, các nền văn hóa và triết lý phương Đông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sống chung với bệnh ung thư trong khi duy trì hòa bình, cân bằng và hài hòa. (8) Nếu một bệnh nhân tập trung vào việc chiến thắng trong cuộc chiến với bệnh ung thư, mà kết quả là không thể kiểm soát được, thì bệnh nhân đó có thể cảm thấy mất mát nhiều hơn. Thay vào đó, can thiệp truyền thống tập trung vào việc thúc đẩy một thái độ tích cực đối với chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng và giúp bệnh nhân chấp nhận sự không thể đoán trước của cuộc sống, ung thư, tái phát. (39)
Leo núi thường xuyên là một trong những bài tập được khuyến khích nhất vì nó có thể cung cấp hoạt động thể chất từ trung bình đến cường độ cao, tạo cảm giác sảng khoái, không khí trong lành và giải độc bằng cách đổ mồ hôi. Một chế độ ăn đơn giản và thuần túy, thay vì một chế độ ăn nhiều calo, là một thay đổi được khuyến nghị khác để điều trị ung thư và duy trì một cuộc sống khỏe mạnh.
(Còn tiếp)
Biên soạn: NGUYỄN LỰC
Lưu ý: Cần hỏi thầy thuốc về các bài thuốc và dược liệu trước khi sử dụng cho việc điều trị.
Xem phần trước: Phòng ngừa và Trị liệu Ung thư: Tích hợp Y học Cổ truyền Hàn Quốc vào Chăm sóc Ung thư Hiện đại (Phần 1)





0 Bình luận